ประวัติความเป็นมาของรางวัลแผ่นเสียงทองคำ

หลายท่านอาจจะยังไม่รู้ที่มาของรางวัลแผ่นเสียงทองคำพระราชทานว่าที่มีที่มาจาก ป.วรานนท์ นักจัดรายการเพลงชื่อดังประจำสถานีวิทยุกองพลที่ 1 เป็นผู้ริเริ่มจัดอัดดับเพลงไทยสากลยอดนิยมประจำสัปดาห์ขึ้น เพื่อที่จะได้เป็นการสนับสนุนให้นักแต่งเพลง นักดนตรี นักร้อง และผู้ที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับวงการเพลงได้ตื่นตัวและต้องการที่จะพัฒนาสร้างผลงานเพลงที่ดี ต่อมาจึงมีการเพิ่มเติมคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิเข้ามาอีกหลายท่านเพื่อที่จะได้ช่วยทำการคัดเลือกเพลงรวมทั้งนักร้องที่ร้องเพลงไพเราะดีเด่น เมื่อได้ผู้ชนะเลิศแล้ว ก็จะได้รับรางวัลที่สูงสุดและยิ่งใหญ่ที่สุดในชีวิตนั่นก็คือการเข้าเฝ้าเพื่อรับพระราชทานรางวัลแผ่นเสียงทองคำพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว อันถือได้ว่าเป็นเกียรติยศสูงสุดอย่างที่หาไม่ได้ของศิลปินเพลง

รางวัลแผ่นเสียงทองคำพระราชทานจัดขึ้นครั้งแรกเมื่อวันที่ 30 พ.ค.2507 ซึ่งในการจัดประกวดเพลงแผ่นเสียงทองคำพระราชทานดำเนินการจัดได้เพียง 3 ครั้งก็ต้องยุติลง ต่อมาจึงมีการฟื้นฟูการจัดประกวดเพลงขึ้นมาใหม่เรียกชื่อว่า รางวัลเสาอากาศทองคำ เมื่อวันที่ 26 ธ.ค.2518

ต่อมาในปี พ.ศ.2529 ผู้จัดคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติจึงได้ดำเนินการคัดเลือกบุคลลที่ได้ชื่อว่ามีผลงานดีเด่นด้านเพลงและการแสดงแต่งตั้งขึ้นเป็นศิลปินแห่งชาติ โดยบุคคลท่านแรกที่ได้เป็นศิลปินแห่งชาติสาขาด้านศิลปะการแสดง (ดนตรีสากล) คือท่านผู้หญิงพวงร้อย สนิทวงศ์ (อภัยวงศ์)

ซึ่งในการจัดประกวดครั้งแรกนั้น ได้แบ่งรางวัลออกเป็น 2 ประเภท คือ ประเภท ก. หมายถึง เพลงที่คณะกรรมร่วมกันคัดเลือก และ ประเภท ข. หมายถึง เพลงที่มีการส่งเข้าประกวด โดยในครั้งนั้นเพลงที่ได้รับรางวัลประเภท ก. ได้แก่ เพลงมารหัวใจ เพลงรักเอย และเพลงใจพี่ ส่วนประเภท ข. ได้แก่ เพลงใครหนอ และเพลงวิหคเหินลม

และในการจัดประกวดครั้งที่สองเมื่อวันที่ 19 ก.พ.2509 ได้เพิ่มรางวัลเพลงไทยสากลประเภทลูกทุ่งเข้าไปอีกหนึ่งรางวัล ผู้ที่ได้รับรางวัลในครั้งนี้ คือ คุณสมศักดิ์ เทพานนท์ จาก เพลงรักเธอเสมอ , คุณสวลี ผกาพันธ์ จากเพลงดาวประดับเมือง, คุณทนงศักดิ์ ภักดีเทวา จากเพลงยามชัง, คุณทูล ทองใจ จากเพลงรักใครไม่เท่าน้อง และคุณผ่องศรี วรนุช จากเพลงกลับบ้านเถิดพี่

               ส่วนครั้งสุดท้ายคือครั้งที่สามจัดขึ้นเมื่อวันที่ 20 พ.ย.2515 ผู้ที่ได้รับรางวัลแผ่นเสียงทองคำพระราชทานได้แก่  คุณสุเทพ วงศ์กำแหง และคุณสวลี ผกาพันธ์ จากเพลงคืนหนึ่ง, คุณทูล ทองใจ จากเพลงนางรอง และคุณธานินท์ อินทรเทพจากเพลงหากรู้สักนิด

ถึงแม้ปัจจุบันนี้การประกวดแผ่นเสียงทองคำพระราชทานจะไม่มีการจัดประกวดอีกแล้ว แต่ความทรงจำและความประทับใจในเสียงร้องของสุดยอดครูเพลงก็ยังคงความประทับใจให้กับคนไทยไปตราบนานเท่านาน